Wijn bewaren thuis: temperatuur, licht, liggen of staan

Wat wijn nodig heeft

• Koel. Rond de 12 °C is ideaal.
• Constant. Liever een paar graden te warm dan elke dag op en neer.
• Donker. Sterk licht verandert de wijn.
• Rustig. Geen trillingen.
• Liggend, als er een kurk in zit.
• Niet te droog, anders droogt de kurk uit.

Dit is breed gedragen advies. Decanter geeft het in een kort stuk over waar je je wijn bewaart, en wijnschrijver Steven Spurrier zet het op een rij in een videoles van Decanter. De getallen hieronder komen uit die twee stukken.

Welke temperatuur is goed?

Decanter noemt 8 tot 13 °C ideaal. Spurrier noemt 12 °C de temperatuur van een klassieke kelder, en vindt alles tussen 8 en 15 °C in orde. Ergens rond de 12 °C zit je dus goed.

Belangrijker dan het precieze getal is dat de temperatuur niet steeds verandert. Beide bronnen waarschuwen voor de keuken, die warm is tijdens het koken en daarna weer afkoelt. Decanter noemt de garage om dezelfde reden. Daarnaast laat een warmere plek wijn sneller rijpen, zodat een fles eerder op z’n hoogtepunt is en er ook eerder overheen.

Bewaren en schenken zijn twee verschillende temperaturen. De meeste rode wijn schenk je iets warmer dan je hem bewaart, veel witte wijn iets kouder. Dat regel je op de dag zelf.

Licht

Volgens Spurrier verandert sterk licht de kleur van wijn: witte wijn wordt donkerder en rode lichter. Een bewaarplek moet zo donker zijn als het kan.

Thuis betekent dat: een dichte kast, een doos of een ruimte zonder raam. Flessen op een plank in de vensterbank of onder een lamp die de hele dag brandt, gaan sneller achteruit.

Liggen of staan?

Flessen met een kurk leg je neer. Zo blijft de kurk vochtig en sluit hij goed. Staat een fles jarenlang rechtop, dan kan de kurk uitdrogen en komt er lucht bij de wijn.

Bij een schroefdop maakt het volgens Spurrier minder uit, omdat daar geen lucht langs kan. Een fles die je binnen een paar weken drinkt, kan gerust staan.

Luchtvochtigheid en trillingen

Een bewaarplek heeft wat vocht nodig, anders drogen de kurken uit. Dat zegt Spurrier, zonder er een getal aan te hangen. Is het juist erg vochtig, dan laten etiketten los en kan er schimmel op komen. Dat is slecht voor het etiket en voor de waarde van de fles.

Decanter raadt aan trillingen te vermijden. Zet een rek dus niet naast de wasmachine of de droger.

Waar in huis?

De meeste Nederlandse huizen hebben geen kelder. Dit zijn de plekken die het vaakst goed uitpakken, en de plekken om te vermijden.

• Een kast onder de trap of een inbouwkast aan een binnenmuur. Spurrier noemt de kast onder de trap en de kledingkast als alternatief voor een kelder. Ze zijn donker en de temperatuur schommelt er weinig.
• Een kelder of kruipruimte. Vaak koel genoeg, maar kijk naar vocht en schimmel. Ruikt het er muf, dan is het geen plek voor jaren.
• Een onverwarmde kamer aan de noordkant. Kan goed zijn, als de zon er niet op staat en de verwarming dicht blijft.
• Vermijd de keuken, de garage, de zolder, de plek naast de cv-ketel of de verwarming, en een kamer met veel zon.

Twijfel je over een plek, leg er dan een thermometer die de hoogste en laagste temperatuur onthoudt. Na een paar weken weet je hoeveel hij schommelt. Een heel jaar meten zegt nog meer, want de zomer is de echte test.

Wat als een fles toch warm heeft gestaan?

Eén warme middag in de auto maakt een fles meestal niet kapot. Hoe langer en hoe warmer, hoe groter het effect: de wijn rijpt sneller en verliest eerder zijn frisheid.

Er zijn twee dingen om op te letten. Is de kurk een stukje omhoog gekomen, of is er wijn langs de kurk gelopen, dan heeft de fles het zwaar gehad. Drink zo’n fles dan liever binnenkort dan dat je hem nog jaren laat liggen. Bij vorst geldt hetzelfde: wijn die bevriest zet uit en kan de kurk naar buiten drukken. Een onverwarmde schuur of garage is in de winter dus ook geen goede plek.

Wijn bewaren voor later

Leg je een fles weg voor een verjaardag over tien of achttien jaar, kies dan eerst een wijn die zo lang mee kan. Welke soorten dat zijn, staat in hoe lang kun je wijn bewaren. Daarna is de plek alles: de koelste, donkerste en rustigste plek in huis, waar niemand de fles tussendoor verplaatst.

Laat de fles in de doos van de wijnhandel liggen als dat kan, op zijn kant. Schrijf erop wat erin zit en wanneer hij open mag. In CellarMentor kun je hetzelfde vastleggen, met de plek en het drinkvenster erbij.

Een wijnklimaatkast, en waarom een koelkast niet werkt

Is er geen plek die koel en constant genoeg blijft, dan is een wijnklimaatkast de oplossing. Spurrier noemt zo’n kast als alternatief voor een kelder: hij houdt de wijn op een vaste temperatuur.

Let bij het kiezen op drie dingen. Dat hij een vaste bewaartemperatuur aanhoudt, dat de deur dicht of getint is, en dat er plek is voor meer flessen dan je nu hebt. Een kast met twee zones is handig als je ook op temperatuur wilt schenken; om te bewaren is één zone genoeg.

Een gewone koelkast is geen bewaarplek voor jaren. Hij staat een stuk kouder dan de 8 °C die de bronnen hierboven als ondergrens noemen, en hij gaat de hele dag open en dicht. Voor een fles die je deze week drinkt, is hij prima.

Wat een goede plek oplevert

Hoe beter een fles ligt, hoe beter het drinkvenster klopt. De vensters in CellarMentor gaan uit van een goede bewaarplek. Ligt een fles warmer, pas dan het venster aan; de app laat een venster dat je zelf zet staan.

Hoe lang de verschillende soorten wijn meegaan, staat in hoe lang kun je wijn bewaren. Hoe de jaargang daarbij meetelt, zie je per streek in de wijnjarentabel.